apo

Żyjemy w czasach w których przenikanie się różnych języków jest na porządku dziennym. Używamy i będziemy używać wyrażeń obcych, przede wszystkim angielskich. Jednak nie wszystkie obce wyrazy pasują do naszej jakże skomplikowanej odmiany, nie chcą naginać się do naszych form, przypadków, czasów, osób i innych zawiłości gramatycznych. Wtedy z pomocą przychodzi apostrof. A gdzie postawić? Najlepiej gdzie się da :P

To nie do końca tak. Apostrof ma swoje zadanie i powinien być używany tylko tam gdzie jest niezbędny. Nie jestem polonistą, ale zgłębiłem kiedyś zasady pisowni z tymże znakiem i chciałbym się teraz nimi z Wami podzielić. Tym bardziej, że są one – przynajmniej w podstawowym wymiarze – dość proste.

Przede wszystkim podzielmy wyrazy obce na dwie grupy. Pierwsze  to takie które kończą się na spółgłoskę. Drugie to takie które oczywiście kończą się samogłoską. To chyba jasne – ten podział pamiętać powinien każdy :)

WERSJA NIE TYLKO DLA ORŁÓW

1. Wyraz kończący się spółgłoską którą wymawiamy: FACEBOO[fejsbuk]

2. Wyraz kończący się samogłoską której nie wymawiamy: FANPAG[fanpejdż]

To dwa najczęstsze przypadki.

Ad 1. Wszedłem na FACEBOOKA [fejsbuka].

Brzmi? Brzmi. Więc apostrof jest NA GRZYBANie piszemy „FACEBOOK’A„!

Ad 2. Spróbujmy przeczytać „Wszedłem na fanpagea”. Jak bysmy to wymówili? [fanpejdżea]? Jak „pangea” trochę ;) Tu apostrof będzie potrzebny. „FANPAGE’A” [fanpejdża] Przed nim mamy wyraz zakończony „e” którego nie wymawiamy, a potem dodane a. Więc tu go stawiamy.

I to jest tyle jeśli chodzi o wersję basic. Zobacz jeszcze przypisy na końcu notki. A teraz dla chętnych wersja rozbudowana :)

WERSJA ROZBUDOWANA

Jeśli chodzi o podgrupy, to sytuacja się komplikuje. Musimy bowiem podzielić te grupy na dwie podgrupy. A mianowicie na wyrazy w których ostatnią literę wymawiamy (po naszemu) i takie w których tego nie robimy. Oto przykłady:

1a. Wyraz kończący się spółgłoską którą wymawiamy: FACEBOOK [fejsbuk]

1b. Wyraz kończący się spółgłoską której nie wymawiamy: CHARLES [szarl] (głównie we francuskim, mówimy o francuskim wariancie tego słowa)

2a. Wyraz kończący się samogłoską którą wymawiamy: NVIDIA [enwidia]

2b. Wyraz kończący się samogłoską której nie wymawiamy: FANPAGE [fanpejdż]

W skrócie – apostrofu będziemy używali prawie tylko w przypadkach 1b i 2b! A jak to łatwo sprawdzić? Spróbuj wymówić odmieniany wyraz dokładnie tak jak jest napisany, bez apostrofu.

Ad 1a. Wszedłem na FACEBOOKA [fejsbuka].

Brzmi? Brzmi. Więc apostrof jest NA GRZYBA. Nie piszemy „FACEBOOK’A„!

Ad 1b. Nie ma u mnie CHARLES’A [szarl a] a nie [szarlesa]. Jak pisałem rzadko będziemy mieli z tym wariantem do czynienia.

Ad 2a. W tej grupie zazwyczaj ostatnia samogłoska i tak zniknie przy odmianie, tutaj jest to oczywiste. Nie mam NVIDII, przyszedł kumpel z NVIDIĄ. Itp. Apostrofu nawet nie ma gdzie wstawić, chyba że ktoś chciałby wymyślić jakąś bzdurę w stylu „Z NVIDIA’Ą„. BRR.

Ad 2b. Spróbujmy napisać „Wszedłem na fanpagea”. Jak bysmy to wymówili? [fanpejdżea]? Jak „pangea” trochę ;) Tu apostrof będzie potrzebny. „FANPAGE’A” [fanpejdża] Przed nim mamy wyraz zakończony „e” którego nie wymawiamy, a potem dodane „a”. Więc tu go stawiamy.

Inne przykłady?

„FACE’A” [fejs a] a nie [fejsea], „RAGE’A” [rejdż a] a nie [rejdżea], George’a [Dżordż a*] a nie [Dżordżea] itp. Zazwyczaj będzie to nieme „e” na końcu.

EPILOG

Prościej wytłumaczyć tego nie potrafię. Spróbuj przeczytać wyraz i dopiero jak wychodzą jakieś bzdury to wstawiaj apostrof. Amen.

P.S. Czasem w pierwszej grupie będzie istniał problematyczny wyraz w stylu „mac” który przy zwykłej odmianie zamienił by się w coś dziwnego, np „dwa maci”. Wtedy zamieniamy c na k („dwa maki”). To samo przy „x” – zainstalowałem LINUKSA, bawię się LINUKSEM a nie LINUXEM, albo LINUX’EM

P.S.S. Przy akronimach używamy myślnika a nie apostrofu! Tak więc wchodzę do BIOS-u a nie do BIOS’u!

* przykład użyty oczywiście ku czci Dżordża – RIP!

 

  • http://muzungu.pl kkarpieszuk

    wielkie dzieki za ten wpis :) sam mialem na swoim blogu napisac dokladnie to samo, a tak bede mial po prostu gdzie linkować jak znów zobaczę kolejnego „microsoft’a” ;)

  • Marcin Malinowski

    Choć zasada dobra, to z Charlesem trochę nietrafiony przykład, bo się można szybko przejechać. Jeśli go czytamy jak anglosaskie imie czyli [czarls] to piszemy Charlesa [czarlsa].

  • Paweł Cichowski

    Ależ zapis LINUXA, bądź też LINUXEM jest jak najbardziej poprawny.
    Dwojaki zapis jest dopuszczalny, tutaj uchwała rady języka polskiego:
    http://www.rjp.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=89:zapis-wyrazow-zakoczonych-liter-x&catid=43:uchway-ortograficzne&Itemid=59 

  • Mietek Pierogi

    A jak wstawić apostrof w przypadku imienia ‘Sarah’ (nieme ‘h’ na końcu)? Głównie interesuje mnie celownik i dopełniacz.

  • Anonim

    cope i copy -> cop’ować i cop’ować
    failureFUNPAGE - (fnpj)
    FUNPAGE’A - (fnpj)’a
    A u Pana wygląda to tak: FUNPAGE’A - (fnpjE)’a
    failure

    Wytykać innym robienie błędów tam gdzie ich nie popełniają, to już wyższy stopień arogancji i głupoty.

    http://poradnia.pwn.pl/lista.php?id=11890

    • http://glogg.pl Michał Górecki

      A co to jest FUNPAGE?

      • Abon

        Widzę, że jedyne na co Pan jest w stanie odpowiedzieć, to na literówkę.

  • Pingback: O stosowaniu apostrofów słów kilka | Co mi w duszy mruczy

  • http://www.facebook.com/manowce Olga Śmiełowska

    kocham wpis i autora. oby takich więcej! w przystępny sposób nauczyć ludzi stosowania poprawnych zapisów, a przy okazji oszczędzić stresu reszcie. gratuluję i dziękuję w imieniu copywriterów w Polsce i na świecie.

    • http://glogg.pl Michał Górecki

      Cóż za wyznanie! Szkoda żem żonaty :(

  • http://www.facebook.com/konrad.latkowski Konrad Latkowski

    Przydatne :) )